CZym jest towar ? dlaczego jest tak wazny?
http://www.alu-art.pl
duze
masło klarowane ghee
towaros

A A A

Owoce ziarnkowe

Owoce ziarnkowe, a w szczególności jabłka, mają w naszych warunkach klimatycznych największe znaczenie gospodarcze. Na­zwa tych owoców pochodzi od nasion („ziarenek"), znajdujących się w komorach gniazda nasiennego (rys. 1). Jadalną część owoców ziarnkowych stanowi owocnia, powszechnie nazywana miąższem lub miękiszem. Wygląd zewnętrzny, konsystencja, smak, zapach owoców i ich zdolność do przechowywania są cechami odmiano­wymi. W miąższu wielu odmian gruszek spotykane są komórki kamienne. Są to stwardniałe skupiska soli mineralnych, niestraw­ne dla organizmu ludzkiego i pogarszające cechy organoleptycz­ne gruszek (rys. 2). Zagłębienie szypulkowe Rys. 1. Budowa jabłka: a) przekrój podłużny, b) przekrój poprze­czny Rys. 2. Budowa gruszki (przekrój podłużny i poprzeczny) Jabłka Istnieje dużo odmian jabłoni o różnej wartości spożywczej i przerobowej owoców. Najbardziej wartościowe pod względem handlowym są jabłka objęte doborem odmian. W doborze znaj­dują się najlepsze i najbardziej wartościowe odmiany polecane do uprawy w odpowiednich rejonach. Wykaz odmian jabłek zawiera tabela 1. Analizując ją należy zwrócić uwagę na podział odmian w zależności od wartości użyt­kowej. W tabeli tej uwzględniono też grupy wielkości jabłek. Tabela 1 Wykaz odmian Odmiany należące do doboru Odmiany nie należące do doboru Nazwa odmiany i grupa Grupa wiel- Nazwa odmiany i grupa Grupa wiel- wartości użytkowej kości wartości użytkowej kości Preferowane Podstawowe Delicious1) B Ananas Berżenicki A Jonathan B Kronselska A Koksa Pomarańczowa B Królowa Renet B Mc Intosh B Linda B Podstawowe Macoun B Boskoop A . Pepina Ribstona B Landsberska A Piękna z Barnaku B Bancroft , B Reneta Blenheimska B Beforest B Pozostałe8) Boiken B Antonówka Półtorafun- Cortland B towa A Grafsztynek Inflancki B Cesarz Wilhelm A Idared B Kardynalska A James Grieve B _ Niezrównana Peasgoods A Malinowa Oberlandzka B Ontario A Oliwka Żółta (Inflancka) B Reneta Kulona A Wealthy B Signe Tilisch A Pozostałe Titówka A Antonówka Zwykła B . Victory (Patten) A ») Również sporty odmiany Delicious (np. Starking, Richared, Starkrimson). 2) Wszystkie odmiany nie wymienione w wykazie oraz odmiany bez określonej nazwy należy zaliczyć do odmian pozostałych nie należących do doboru, do grupy wielkości B. Rozróżnia się bowiem następujące grupy wielkościowe jabłek (za­leżnie od odmiany): A — wielkoowocowe, B — średnio- i drobno-owocowe. Szczegółowe rozróżnianie odmian (odmianoznawstwo) wymaga dużej wiedzy pomologicznej, niemniej już w szkole należy się za­poznać z odmianami najczęściej występującymi w obrocie handlo­wym, a przede wszystkim w rejonie szkoły. Ćwiczenie Posługując się naturalnymi okazami jabłek oraz wskazanymi źródłami przeprowadzić rozpoznawanie wybranych ważniejszych odmian jabłek. Po rozpoznaniu zanotować w zeszycie przedmiotowym najbardziej typowe ce­chy danej odmiany. Źródła pomocnicze: Barwne plansze (tablice) odmian jabłek. Rejman Aleksander: Atlas jabłek. Warszawa 1970. Pomologia praca zbiorowa pod red. A. Rejmana i S. Zaliwskiego. Warszawa 1966. Dla jabłek ustalono cztery wybory: ekstra, I, II oraz spady (mają wyłącznie znaczenie przerobowe). Jabłka wyboru ekstra powinny być pakowane do skrzynek o pojemności do 12 kg. Warstwy powinny być przekła­dane wełną drzewną opakunkową, owocarską. Jabłka wyboru I i II należy pakować do skrzynek o pojemności do 25 kg, przy czym dbały dostawca wykłada skrzynki zawierające jabłka wy­boru I wełną drzewną oraz przekłada tym samym materiałem wy­ścielającym poszczególne warstwy jabłek. Skrzynki powinny być całe, suche, czyste, bez obcych zapachów. Na każdym opakowaniu powinna znajdować się etykieta, podająca nazwę odmiany, ozna­czenie wyboru, wagę netto, nazwę dostawcy i datę pakowania. Środek transportowy przeznaczony do przewozu jabłek (oraz in­nych owoców) powinien być czysty, suchy, bez obcych zapachów. Jabłka powinny być zabezpieczone przed zmarznięciem, zabrudze­niem, zagrzaniem, zamoczeniem i uszkodzeniem mechanicznym. Zadanie Stwierdźcie na etykietach opakowań jabłek znajdujących się w szkole lub w sklepie (magazynie), w którym odbywacie praktykę zawodową, czy zawierają one obowiązujące oznaczenia. W sklepie eksponując jabłka (i inne owoce) należy je pozo­stawiać w otwartych opakowaniach, układając je efektownie. Nie jest wskazane wyjmowanie owoców z opakowań i układanie ich w pryzmy; jest to manipulacja niehigieniczna i zbędna, mogąca uszkodzić owoce. I. Podstawowe wymagania jakościowe dla jabłek. Jabłka po- winny być zdrowe, nieuszkodzone mechanicznie, nierobaczy we, bez objawów chorób, zgnilizny, pleśni, świeże, niezwiędnięte, nieza- wilgocone, czyste, bez pozostałości chemicznych środków ochrony roślin, bez obcych zapachów i obcego smaku. Cechy dyskwalifikujące: porażenie jabłek chorobami takimi jak oparzelizna chłodniowa, rozpadem (mączystym lub chłodnio­wym), zmarznięcie, obce zapachy; wady te dyskwalifikują całą partię. W sprzedaży detalicznej zgnicie i nadgnicie dyskwalifikuje poszczególne owoce. II. Wymagania jakościowe dotyczące poszczególnych wyborów. W wyborze ekstra powinny się znajdować jabłka najwyższej ja- kości, odmian należących do doboru (z wyjątkiem Antonówki), pra- widłowo wykształcone, o typowym dla odmiany kształcie, zabar- wieniu, smaku i zapachu, jednolite odmianowo, o jednolitym stop- niu dojrzałości, bez żadnych wad skórki i miąższu, z szypułką. Jabłka wyboru I powinny być dobrej jakości, prawidłowo wy­kształcone, o typowym dla odmiany kształcie i zabarwieniu, jedno­lite odmianowo, z szypułką. • III. Wielkość owoców. Średnica największego przekroju po- przecznego nie powinna być mniejsza niż: dla odmian wielkoowo- cowych od 7 do 5 cm, a dla średnioowocowych i drobnoowocowych cd 6 do 5 cm. Odmiany: Jonathan i Koksa Pomarańczowa mogą mieć średnicę minimalną o 1 cm mniejszą od wymaganej dla poszczególnych wy­borów jabłek odmian średnioowocowych i drobnoowocowych. Różnica średnicy owoców w jednym opakowaniu nie może prze­kraczać: dla wyboru ekstra — 0,5 cm, dla wyboru I — 1 cm. IV. Dopuszczalne odchylenia. Owoc może posiadać odchylenia od wymagań, które nie stanowią wady. Do takich odchyleń można zaliczyć niewielkie zagojone uszkodzenia skórki, lekkie obicie, uszkodzenia fizjologiczne i mechaniczne miąższu, robaczywość oraz lekkie zagrzybienie. Do odchyleń stanowiących wadę zalicza się silne zagrzybienie i zwiędnięcie. Ponadto stosuje się określone wyjątki, np. dla odmiany Jonathan w wyborze I uszkodzenia fi- zjologiczne skórki nie stanowią wady, jak również nie stanowi wa- dy lekkie zwiędnięcie w wyborze II w okresie wiosennym. Ćwiczenie Posługując się podanymi informacjami (opartymi na aktualnej normie) przeprowadzić ocenę jakościową jabłek i przydział do odpowiedniego wy­boru. Gruszki Konsystencja miąższu gruszek bywa dość różnorodna (w za­leżności od odmiany stanu dojrzałości), np. ścisła, masłowata, „roz­pływająca się". Gruszki gorzej znoszą transport niż jabłka i łatwo ulegają uszkodzeniom mechanicznym. Powinny zatem być prze­wożone w stanie niezupełnie dojrzałym. Najwyżej cenione są w handlu gruszki odmian należących dó doboru. Ćwiczenie Posługując się naturalnymi okazami gruszek oraz źródłami pomocni­czymi przeprowadzić rozpoznawanie wybranych, ważniejszych odmian gru­szek. Źródła pomocnicze: Aleksander Rejman: Atlas gruszek. Warszawa 1969. Poza tym jak przy rozpoznawaniu odmian jabłek — barwne plansze oraz „Pomologia". Dla gruszek ustalono następujące wybory: ekstra, I i II, oraz dwie grupy wielkości: grupa A — gruszki wielkoowocowe i grupa B — średnio i drobnoowocowe. Wymagania jakościowe dla gruszek są takie same lub bardzo podobne jak dla jabłek. To samo dotyczy opakowania, oznaczenia i warunków transportu. Ćwiczenie Przeprowadzić ocenę jakościową gruszek i przydział do odpowiedniego wyboru. Wykonanie. Należy się posłużyć tymi samymi materiałami, jakie po­dano w stosowanym ćwiczeniu dotyczącym oceny jakościowej jabłek, oprócz punktu III (który podaje się w dostosowaniu do gruszek). Średnica największego przekroju poprzecznego nie powinna być mniej­sza niż: odmiany grupy A w wyborze ekstra — 6 cm, w wyborze I — 5,5 cm, w wyborze II — 4,5 cm. odmiany grupy B w wyborze ekstra — 5 cm, w wyborze I — 4,5 cm, w wyborze II — 3,5 cm. 4. Wybrane owoce pestkowe Wspólną cechą owoców pestkowych jest budowa owocu (skórka, warstwa miąższu, pestka zbudowana z komórek kamiennych, we­wnątrz której znajduje się nasienie). Skórka szeregu odmian tych owoców jest dość delikatna, a miąższ soczysty i dlatego są one mniej odporne na transport. Największe znaczenie spośród owoców pestkowych mają śliwki (śliwy stanowią ok. 25% wszyst­kich drzew owocowych). Jako opakowanie owoców pestkowych służą skrzynki (śliwki), skrzynki i łubianki (morele, brzoskwinie), łubianki (czereśnie i wiśnie). Do opakowań powinna być dołączona etykieta podająca nazwę owocu, wybór, datę pakowania i wagę netto. Śliwki Wróbelka Rys. 3. Węgierka, renkloda, mirabelka Wyróżnia się trzy grupy odmianowe śliwek (rys. 3): A — węgierki, charakteryzujące się owocami o miąższu ścisłym (stosunkowo dobrze znoszą transport), słodkim, odstają­cym od pestki; zabarwienie skórki może być niebieskofioletowe, granatowe, brunatnofioletowe i inne, skórka pokryta jest silnym nalotem. Dla węgierek ustalono dwa wybory: I i II. B — renklody i inne śliwki szlachetne — odmiany o owo­cach średnich i dużych, przeważnie okrągłych — o miąższu so­czystym, słodkim, o skórce różnie zabarwionej (żółtej, zielonej, czerwonofioletowej, ciemnoczerwonej — w zależności od odmia­ny). Miąższ tej grupy śliwek zależnie od odmiany łatwo lub trud­no odstaje od pestki. Dla grupy B ustalono trzy wybory: ekstra, I i II. C — mirabelki, odmiany o żółtych, kulistych i małych owocach, o miąższu słodkim (mają małe znaczenie handlowe). Dla tej grupy ustalono jeden wybór. Ćwiczenie Posługując się dostępnymi jeszcze okazami naturalnymi i barwnym atla­sem śliwek — przeprowadzić rozpoznawanie wybranych odmian śliwek (Maria Łucka i Aleksander Rejman: Atlas śliwek. Warszawa 1970). Śliwki powinny być świeże, dojrzałe, zdrowe, nieuszkodzone, niezawilgocone, czyste z szypułkami. Brak szypułek nie stanowi wady, jeżeli ich oderwanie nie spowodowało uszkodzenia miąższu. Cechy dyskwalifikujące — to zgnicie, spleśnienie, sfermentowanie, obce zapachy. Ponadto cechą dyskwalifikującą śliwki — węgierki jest porażenie owoców przez ospowatość śliwy (szarkę). Ćwiczenie Przeprowadzić ocenę jakościową węgierek na podstawie ogólnych wy­magań jakościowych z uwzględnieniem wad dyskwalifikujących podanych w tekście podręcznika oraz podanych niżej dodatkowych informacji. . Węgierki wyboru I powinny być dobrej jakości, bez wad, je­dnolite pod względem dojrzałości, zabarwienia i wielkości. W wy­borze II jednolitość w zakresie dojrzałości, zabarwienia i wielkości nie jest wymagana. Węgierki powinny mieć miąższ odstający od pestki. Uwaga: pełną ocenę jakościową śliwek, stosowaną przy odbio­rze jakościowym przeprowadza się na podstawie danych zawartych w normie PN-66/R-75026; w normie tej podane są też dopuszczal­ne tolerancje. Czereśnie Wyróżnia się dwie grupy odmianowe czereśni (rys. 4): chrząstki o owocach dużych, o miąższu ścisłym, winnosłod-kim i twardej skórce (dzięki temu lepiej znoszą transport), sercówki o owocach miękkich, delikatnych, soczystych, słod­kich, najczęściej o sercowatym kształcie (gorzej znoszą transport). Czereśnie odmian wczesnych są mało smaczne i bardzo wodnis­te. Ponieważ są nowalijkami owocowymi, cieszą się jednak popyr tern. Pełnym smakiem odznaczają się czereśnie odmian średnio-wczesnych i późnych. Rys 4. Charakterystyczne kształty czereśni: a) chrząstki (Wolska i Hedelfińskie), b) sercówki (Różowa. Wielka i Bladoróżowa) Dla czereśni ustalono dwa wybory. Czereśnie I wyboru powinny być najwyższej jakości, o zabarwieniu wyrównanym, wy­równanej dojrzałości i wielkości i smaku charakterystycznym dla danej odmiany. W II wyborze dopuszcza się odchylenia w wyrównaniu pod względem dojrzałości, zabarwienia i wielkości. Niezależnie od wyboru obce zapachy, zaparzenie, pleśń i fermen­tacja dyskwalifikują całą partię owoców. W sprzedaży detalicznej nadgnicie dyskwalifikuje poszczególne owoce. C wiczenie Scharakteryzować ważniejsze odmiany czereśni spotykane w obrocie detalicznym, zwrócić też uwagę na okres ich występowania (odmiany wczes­ne, średniowczesne, późne). Należy zwrócić specjalną uwagę na odmianę Heldefińską, gdyż jest to odmiana najsilniej propagowana do uprawy, i największe ilości owoców tej odmiany spotyka się już obecnie w handlu. Przy wykonywaniu ćwiczenia należy posłużyć się „Atlasem czereśni i wi­śni" A. Rejmana i J. Rembacza. Wiśnie Wyróżnia się dwie grupy odmianowe wiśni: szklanki, odmiany o czerwonych owocach i soku bez­barwnym, sokówki, zwane też wiśniami czarnymi, charakteryzu­jące się sokiem „wiśniowym" i zazwyczaj kwaśnym smakiem. Poza tym (zwyczajowo) do wiśni zalicza się też czerechy. Są to mieszańce między odmianami wiśni i czereśni. Odznaczają się bardzo smacznymi owocami. Zasadnicze wymagania jakościowe i inne postanowienia norm dotyczące wiśni s;> takie, jak dla czereśni. Ćwiczenie Przeprowadzić charakterystykę wybranych odmian wiśni, posługując się „Atlasem czereśni i wiśni" (jak w ćwiczeniu poprzednim). Na podstawie norm: PN-72/R-75027. Owoce świeże czereśnie i PN--72/R-75028. Owoce świeże. Wiśnie — porównać wymagania jakościowe dla czereśni i wiśni zwracając jednocześnie uwagę na dopuszczalne odchylenia (tolerancje) od norm. Analizując wymienione normy należy też zwrócić uwagę na dane dotyczące opakowań i etykiet (oznaczeń), ponieważ ocena opakowania i stwierdzenie właściwego oznaczenia wchodzi w zakres peł­nego odbioru jakościowego.